TURYİD (Turizm Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmeleri Derneği) öncülüğünde bu yıl beşincisi düzenlenen Global GastroEkonomi Zirvesi, 8 Ekim 2025’te Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) gerçekleşti. Bu yıl “Kesişme Noktası” temasıyla düzenlenen zirve, gastronominin iklim krizi, sürdürülebilirlik, mavi ekonomi, yeşil sosyo-ekonomi ve kültürel diplomasiyle kesişen yönlerini ele aldı.
Etkinlik, TURYİD Yönetim Kurulu Başkanı Kaya Demirer ve TURYİD Zirve Komitesi Başkanı Ebru Koralı’nın ev sahipliğinde, gastronomi sektörünün önde gelen temsilcilerini, yatırımcıları, akademisyenleri ve sanatçıları bir araya getirdi.
Açılış konuşmasında Kaya Demirer, gastronominin artık yalnızca bir keyif alanı değil, milyarlarca dolarlık küresel bir ekonomiyi yöneten stratejik bir sektör haline geldiğini vurguladı. Demirer, “Gastronomi tabakları aştı; artık tarlada, denizde, pazarda, kültürde ve hatta politikada şekilleniyor. Coğrafya sadece kader değil, aynı zamanda çeşitliliğin ve yaratıcılığın kaynağıdır,” ifadelerini kullandı. İklim krizinin gastronomiyi doğrudan etkilediğine dikkat çeken Demirer, Türkiye’nin son 25 yılda 2,23°C’lik sıcaklık artışıyla Avrupa’nın en hızlı ısınan ülkelerinden biri olduğunu belirterek, “Artık ‘Yarın neyi yiyeceğiz?’ değil, ‘Yarın neyi yetiştirebileceğiz?’ sorusunu sormalıyız,” dedi. Demirer, Tarım 4.0 teknolojileri, döngüsel ekonomi ve su yönetimi çözümlerinin mutfaktan tarlaya, denizden sofraya uzanan bütünsel bir dönüşümün temelini oluşturduğunu vurguladı. Gastronomi turizminin 1,1 trilyon dolarlık küresel büyüklüğe ulaştığını belirten Demirer, “Türkiye’de sektör 900 milyar TL’lik hacme sahip ve 2 milyona yakın kişiye istihdam sağlıyor. Bu tablo, gastronominin yalnızca tüketim değil; üretimden istihdama, diplomasiden ihracata uzanan bir kalkınma modeli olduğunu kanıtlıyor,” dedi. Demirer, tüketici alışkanlıklarının dönüşümüne değinerek, “Artık yalnızca tüketici değil, üreteni yönlendiren ve sistemi dönüştüren ‘türetici’ profili var. Doğa dostu işletmeleri tercih eden, yerel üreticiyi destekleyen her birey bu dönüşümün bir parçası,” ifadelerini kullandı. Demirer, sektörün sürdürülebilirliği için ekonomik dengenin önemine dikkat çekerek, Bahşiş Yasası düzenlemesinin çalışan emeğini görünür kılmak adına önemli olduğunu söyledi. “Bugün yalnızca bahşişlerin kayıt dışı kalması nedeniyle yaklaşık 100 milyar TL kayıp yaşanıyor. Servis ücretlerinin şeffaflaştırılması hem çalışan hem işletme açısından adil bir dönüşüm sağlayacaktır,” dedi.
Zirvede gastronomi, ekonomi, turizm ve sanat dünyasından birçok değerli isim konuşmacı olarak yer aldı.
İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç, Kültür ve Turizm Bakanlığı Başdanışmanı Tayfun Topal, yazar Aslıhan Koruyan Sabancı, Michelin Yıldızlı Şef Ivan Brehm, Ekonomist Prof. Dr. Emre Alkin, Gastronomi Uzmanı Levon Bağış, FutureBright Group Kurucusu Akan Abdula, Danone Sürdürülebilirlik Lideri Ceyda Kaytmaz ve daha birçok isim, üç oturum boyunca geleceğin mutfaklarından yeşil sosyo-ekonomiye kadar geniş bir perspektifte bilgi ve deneyimlerini paylaştı. Zirve, gastronominin geleceğini sürdürülebilirlik ekseninde yeniden tanımlayan önemli bir platform olarak bu yıl da büyük yankı uyandırdı.
